فضا سازي يا برنامه ريزي فضايي(spatial planning)، به روشي از برنامه ريزي گفته مي شود كه در آن از طريق آمايش سرزمين نسبت به برنامه ريزي منطقه اي عمل مي نمايند. يعني با شناخت امكانات و پتانسيل هاي منطقه، شامل انساني – اجتماعي و جغرافيايي و اقتصادي و آرايش بهينه آن ها ، فضايي مناسب و پايدار براي توسعه فراهم مي سازند.

شايد به آن دليل برنامه ريزي فضايي گفته شده است كه با چيدمان صحيح امكانات و پتانسيل هاي منطقه اي ،امر آماده سازي براي اسثقرار توسعه صورت مي پذيرد. يا به سخني ديگر، مكانيزم توسعه اين را طلب مي نمايد و بس. و باقي يعني ديناميزم آن(امر تحقق توسعه) تبعي است و خود مي آيد.پدرم اين موضوع را با يك مثال بيان مي كرد:

مانی پيغمبر ايرانيان ، در زمان شاپور یکم ساساني ادعاي پيغمبري نمود. همان گونه كه مي دانيم، وي نقاشي چيره دست بوده است. كتاب ارژنگ وي حاوي نقاشي هاي استادانه بوده است. توجه بيش از حد شاه به وی همواره باعث رشك و حسد سايرنقاشان گرديده و از اين رو بر او شوريدند. و شكايت پيش پادشاه بردند. هر چند كه در اين كار آشکارا آستين مُغان و موبدان زرتشتی نيز پیدا بود. شاه از ماني خواست تا چاره کار کند. وي به مناظره با نقاشان نشست وعاقبت تراضي كردند تا سالني انتخاب و در يك طرف ماني يك تنه و در طرف ديگر بقيه نقاشان كار خود را بنمايانند. انتخاب طرف سالن با توجه به يك تنه بودن ماني با وي شد و ايشان يك اسب تدرو نيز از شاه طلب نمود.اين گونه كردند و براي جلوگيري از اقتباس از هم، پرده اي ضخيم در ميانه تعبيه گرديد.(گویند اصطلاح پرده برداری از آن زمان مانده است.)

مدت چندين ماه تلاش نقاشان ادامه داشت. در اين مدت جاسوسان شاه از كار ماني كه تنها با گماردن چندين كارگر به كار روغن بزرك زدن و بتونه كاري و تسطيح وجلا دادن ديوار مشغول بود، اطلاعاتي يه شاه مي بردند و شاه دغدغه سربه هوايي ماني را داشت و دم نمي زد. عاقبت، روز پرده برداري فرا رسيد. شاه با اعوان و انصار خود سوار بر اسب وارد سالن گرديد. در حال با كنار كشيده شدن پرده حائل، تصوير شاه وهمراهان با انعكاس بهينه تمامي كار جمع نقاشان برديوار جلا داده شده توسط ماني(گفته می شود چون مانی موسیقی دان نیز بوده است،با شناخت اصول علم موسیقی و"اکو و انعکاس صدا"به نحوی در احجام و ابعاد بر روی دیوار کار کرد که علاوه بر انعکاس زیبای تصاویر دیوار مقابل، نسبت به انعکاس ویژه صدای شاه نیز عمل نمود. این امر باعث شد تا نقاشان وموبدان وی را به جادوگری متهم کنند. منظره و وضعیت بديعي را فراهم شده بود، كه نا خودآگاه شاه را به تحسين واداشت. صدای تحسین شاه نیز با تمهید به کار بسته شده توسط مانی، به مانند بلند گو، اکو شده ودر فضا طنین انداز شد(در سایر بناهای تاریخی، نظیر عالی قاپو و مسجد شاه در اصفهان و ساختمان تئاتر بالا باغ تبریز،که متاسفانه این تئاتر نابود گردید،(موضوع اکو واستفاده از تمهیدات صدایی هنوز هم آشکار است). نقاشان از وضعيت پيش آمده برافروخته شده قصد جان ماني را كردند.درحال، فهميدند كه ماني سوار بر اسب تندرو از معركه در رفته است. اين يعني" كار و کارآفرینی"! یاروش صحیح توسعه!