دانستیم که:
- به نظر متخصصین توسعه، جنس و ماهیت توسعه از نوع فرهنگ است.
- توسعه، تابع"قطشم"( قانون طبیعی شرایط محیطی) است.
- توسعه، امری است جاری، و دارای فرایند تکنولوژیکی مختص به خود.
پس:
- داشتن یک دکترین منسجم، از ضروریات اصلی توسعه است.
- ساختن قالب توسعه مطابق دکترین تدوین شده ضرورتی دیگر است. ساختن قالب، همان تعریف جو، نهادسازی و تعریف تیم کاری و نهادینه کردن طلب اجتماعی توسعه(یعنی اتصال اهداف توسعه با زندگی ومعاش مردم و جامعه) است.
- داشتن آگاهی و عزم برای عناصر درگیر آن ضرورت دیگر بوده و لزوم آموزش دائمی و سنجش انحراف معیار را طلب می کند.
- توسعه، باید تبدیل به تکنولوژی شود. از اینرو، نگهداری و نوآوری و به روز کردن روش ها و اهداف، مطابق روش نگهداری و ارتقای هر تکنولوژی دیگر ، از ضروریات بوده و الزامی است.
حال، می خواهیم در مورد ظرف توسعه و نقش تعیین کننده آن در تنظیم فرایند توسعه مطالبی را بیان نماییم. ظرف توسعه، همانند جیگ فیکسچر ها در خط تولید صنعتی عمل می کنند. جیگ فیکسچرها، مجموعه ابزار و آلاتی هستند که قطعه کار را بر روی خط تولید نگهداشته و مطابق فرایند تولید آنها را برای ساخته شدن مطابق نقشه، هدایت می کنند. بدون وجود جیگ فیکسچرها تولید بی معنی است و امکان پذیر نمی باشد. همانگونه که تکنولوژی توسعه هر واحد تولیدی به نحوه نگهداری و توسعه جیگ فیکسچرها بستگی دارد، تکنولوژی توسعه اجتماعی نیز به نحوه نگهداری و توسعه ظرف آن وابسته است.
امروزه، تکنولوژی توسعه در جوامع پیشرفته از وجود الگوها ها و مدل های بسیار کارا سود می برد. این مدل ها و الگوها همان جیگ فیکسچرها، یا به سخنی دیگر"ظرف توسعه" نامیده می شود. آیا وقت آن نرسیده است که ما نیز از این تکنولوژیهای بسیار سودمند استفاده نموده و نگذاریم سرمایه اجتمایی مان هدر رود؟!
