کشکول توسعه  
نگاهی دیگر به تکنولوژی - توسعه - برنامه ریزی - صنایع کوچک - و استنتاج هاي شناختي(توسعه یک فلسفه است)
نگارش در تاريخ یکشنبه یکم دی ۱۳۸۷ توسط محمدرضا قاهري بدر

                               به نام خداوند جان و خرد           کزین برتر اندیشه بر نگذرد

از خیلی وقت ها پیش، به فکر ارائه شماتیکی جامع بودیم، تا بتوان توسط آن، موضوعات و مسائل توسعه اقتصادی- اجتماعی کشور و نحوه ارتباط شان باهم را در یک نگاه، بیان نمود. به نحوی که، اولویت موضوعات و درجه ارزش و وزن آن ها در چارچوب برنامه توسعه ملی، به صورت کلی و مرتبط به هم، نشان داده شود؛ تا در پرتو روشن گری آن، تشتت آرای مربوط به جایگاه اهمیت این مسایل و اولویت ها، توسط صاحب نظران و کارگزاران در رده های مختلف، جایگاه خود را به اجماع نسبی داده و در سایه هم افزایی نیروها، توسعه ملی راه شکوفایی خود را طی کند. تازه، اگر حتی نتواند این مهم را به سرمقصد منزل برساند، حتما به عنوان بابی تازه در کلی دیدن این مسائل، باز نماید.از اینرو، شماتیک حاضر را با یک کلی بینی جهان شمول، یعنی"جهانی فکر کردن و منطقه ای عمل نمودن"به تصویر در آوردیم.بالطبع، این طرح به نقد صاحب نظران و اندیشمندان، فراوان نیازمند است؛ تا مسیر تعالی خود را بپیماید

در این شماتیک، مفروضات ذیل قابل تامل اند:

-          کره زمین، به عنوان" بستر کلی و گستره عمومی کشور" در نظر گرفته شده است.تا هم یادآور دهکده کوچک جهانی بوده باشد، و هم کلیت موضوع را گوشزد نماید.

-          قطبین این کره مفروض، به ترتیب" توسعه کشاورزی" و" توسعه خدمات"، در نظر گرفته شده است، تا اهمیت حیاتی این دو را در حیات ملی، به خاطر آورد.

-          هسته بیضوی کره زمین، که نشان از استحکام و فشردگی درون است، جایگاه خود را به" توسعه صنعتی" بخشیده است.

.-          محور اصلی هسته این کره مفروض، که قطبین را به هم اتصال می دهد،به مانند نصف النهار مادر عمل می کند. و رفرانس نصف التهارات دیگر است. این محور، محور گردش توسعه صنعتی کشور است؛ که " مزیت های نسبی منابع طبیعی و معدنی"، به حق باید جانشین آن شود. 

  -          محور گردش زمین، " برنامه توسعه اقتصادی- اجتماعی" را به جایگاه حساس و تعیین کننده خویش راه داده است.زیرا این برنامه، محور تمامی امور توسعه ملی می باشد.به طور معقول، استفاده از الگوها و مدل های توسعه ای جامع در این برنامه که مدل ها و الگوهای فرعی برای توسعه بخشی و منطقه ای نیز در درون آن و به شکل هم افزا دیده شده باشد، نقش این برنامه را در فرایند توسعه ملی، برجسته تر خواهد نمود.

-          اتمسفر یا جو حاکم بر این دنیای فرضی را، "جو حاکم اجتماعی، یا عرف و قانون و مناسبات اجتماعی"، جانشین شده است.زیرا بدون وجود فضای مناسب، توسعه امکان پذیر نخواهد بود.و نفسگاه توسعه همین است.حمایت های عرفی و قانونی از فعالیت های اقتصادی و جو تسهیل این فعالیت ها، بدون شک نقش کارسازی در توسعه ملی ایفا می کند.

-          خط استوا وسایر مدارات، در این شماتیک، منزلگه خود را به" زیربنا ها"، از قبیل انرژی، آب، برق،مخابرات، راه های آبی، راه آهن، جاده و تاسیسات ترابری، لجستیک و...داده است.اگر بگوییم ICT، خط استوای این دنیای مفروض را تشکیل می دهد، گزاف نگفته ایم.

-          بی شک، جایگاه نصف النهارات را باید به " تکنولوژی"سپرد.زیرا نصف النهارات تعیین کننده زمان هستند، و تکنولوژی نیز همین نقش را در توسعه ملی، ایفا می کند.

-          حال باتوجه به لایه های صنعت،که از سه لایه عمومی " صنایع مادر"،" صنایع تبدیلی"، و" صنایع کوچک" تشکیل می شود، می توان از هسته صنعت به طرف پوسته، به نحوی که کل گستره را در بر گیرد، زن بندی نمود.البته، به طور طبیعی و به ترتیب، زن اختصاصی و پخشایش صنایع مادر، متمرکز تر از صنایع تبدیلی وصنایع تبدیلی، متمرکز تر از صنایع کوچک می باشد.پخشایش صنایع کوچک، با توجه به پخشایش مزیت های نسبی منطقه ای، و به مقیاس سرمایه گذاری بالنسبه کمتر مورد نیاز، تقریبا همه گیر و شامل کل گستره سرزمین خواهد بود.

شاید برای بعضی ها این سئوال در ذهنشان متبادر بشود که این شماتیک کلی به چه درد می خورد؟ با طراحی این شماتیک نه تنها جایگاه عناصر اصلی و موثر تشکیل دهتده اقتصاد ملی در یک نقشه واحد نشان داده شده است، بلکه می توان با استفاده از تکنولوژی وانمایی(Simulation) در يك نظام منسجم تاثير هر يك را شبيه سازي و سنجش نمود. و با ملاحظه عيني بازخورد آن، نسبت به اصلاح برنامه ريزي كلان كشور و مناطق كمر همت بست. در حقیقت، اين شماتيك به عنوان قالبي براي برنامه ريزي، نظارت و كنترل، و اصلاح مسير آن با استفاده از نظام مديريتي CMS و نيز با به كار گيري تكنولو‍‍ژي هاي ITمبنا مثل  MIS و GIS و نظاير آن است.     

ضمن تشکر از سر کار خانم مهندس مریم معین که تفکر بالا را زحمت کشیده و از ایده به فعل تبدیل کرد.

پیج رنک

آرایش

طراحی سایت