خيرالاموراوسطها
فرمايش بالا از علي(ع)نقل است . به اين معني كه بهترين كارها،حد وسط است.اين سخن، گو.ياي قانون اعتدال طبيعي است ؛ كه تداوم حيات بر آن استوار مي باشد. چون از ديدگاه علي (ع) دنيا دو روز است : يك روز، با تو و يك روز، بي تو.سئوال مي كنند كه ، يا علي چگونه زندگي بكنيم كه كم نياوريم؟ مي فرمايد : در روزي كه با شما است ، مغرور مباشيد و در روزي كه با شما نيست ، فغان مكنيد. اين همان اعتدال ، يا خيرالامور اوسطهاست.
جالب توجه اينكه ، اين امر در تمامي سكنات حيات مصداق دارد.از جذب مواد معدني وآلی توسط ريشه گياه گرفته (كه به صورت تركيبي وحد اوسط انجام مي پذيرد ) تا ميوه ، كه خود تركيب بهينه واوسط فراوري شده همان مواد است ؛ واز سينرژي متوسط به دست آمده از تركيب و تنيده شدن كنف ها با هم تا سينرژي و برايند سازماني انسان ها ، نمود پيدا مي كند. اين اوسط نيروي پاروزن هاي يك قايق است كه قايق بزرگ را ، در يك استقامت ، به جلو ميراند.
در بحث هاي روانشناسي نيز اين امر مصداق دارد.مثلا ، در توانائيهاي ذهن بشر حرص و آز و کینه و حسد،بخشش، احساسات، شهوانيات ،تفکر، تعقل ، تعمق ،غوروتفحص ، تخيل ، توهم، تکلم،تردید ،تذکر، تذکار، تداعي معاني، مصادره به مطلوب، تعميم ،تجريد، تصور،تجسم،تسلط ،ترحم ، تظاهر،تساهل ، تصمیم و عشق و... از ويژه گيهاي بارز شمرده مي شود ؛ كه يك بشر معمولي از همه آنها به حداوسط سود مي برد وبه محض اينكه يك يا چندي از آنها كم و يا زياد مي شود ، شخص از حالت نرمال خارج شده و به ورطه آن سقوط مي كند . بعضي مشاغل و جايگاه ها ايجاد توهم مي كند همان طور كه بعضي ديگر يك يا چند از اين توانائي ها را كم يا زياد مي كند . روان شناسان ساختن محيط انساني متوسط را ، كه همه را در بر گيرد، در پرورش انسان نرمال بسيار دخيل مي دانند.سيا ست مداران از توهم بيشتر بايد بپرهيزند.
این ،همان اصل بهینه گرائی یا(optimization ) است که در آ ن حد مطلوب یعنی میانه قابل قبول در نظر گرفته می شود.

