دوست فرزانه و بسيار ارجمندم ، جناب حسين احمدي ، تذكري ويژه داده است كه چرا توضيح كافي در مورد تعاريف علم و دانش و ...نداده ام؟ ضمن تشكر از امعان نظر ايشان معروض مي دارد كه در مطلب پندار نيك گفتار نيك كردار نيك ، در مقوله گفتار سعي نموده ام كه به تميزمعاني علم و دانش بپردازم. اما گويا نا كافي بوده است . از اينرو كمي به معاني معرفت ،علم و دانش و تكنولوژي ، به نحوي كه خود مي فهمم، مي پردازم :
معرفت ، را اگر كليترين مرحله شناخت بتوانيم تعريف كنيم، هم ابتداست . هم انتهاست. بدان معني كه آغازفرايند شناخت بشر از جهان هستي از آن است ، كه با معرفت سطحي آغاز مي شود(يعني ادراك اوليه انسان توسط حواس پنج گانه)، به سخني ، مغزتوسط حواس پنج گاانه يا معرفت سطحي ،اولين ارتباط با بيرون از خود را تجربه مي كند .هر چند چشم و گوش و دماغ ودهان ، خود بخشي از مغز است و نه جداي از آن. چشم و... سر عصب هستند كه بی واسطه اتصال به مغز دارند .و به لايه هاي ديگر معرقت، معرفت علمي (كه با مسلح شدن به ابزار وروشهاي علمي ميسراست) و معرفت فلسفي ( كه مسلح به استنتاج ها و دست يافته هاي فلسفي است.) مي انجامد. حال می شودگفت كه علم ، دانش وتكنولوژي مقوله هاي جدايي از معرفت نبوده و مراحل مختلف آنرا تشكيل مي دهند.امابه دليل اهميت وافر هر یک جداگانه ، جايگاه ويژه ا ي را به خود اختصاص داده و هم شان آن مي شود.
گفتيم كه معرفت هم آغاز است و هم انتها. در آغاز ، پس از گذار از مرحله معرفت سطحي به مرحله علم مي رسيم. يعني شناخت قوانين طبيعت. چون انسان و اجتماع نيز تابع طبيعت هستند، از اينرو، علم ،شناخت قوانين طبيعت(مادر)، انسان(فرزند)و اجتماع(فرزند فرزند) را شامل مي شود. و نيز از آنجائيكه قانونمندي به عنوان قانون خاص نحوه آرايش قوانين دركنار هم، تعريف مي شود ، پس قانونمندي حاكم برطبيعت ، انسان و اجتماع نيز همسان و همراه قوانين ديگر حاكم بر آنها، موضوع شناخت علم را تشكيل مي دهد. بطور مثال : آب در 100 درجه به جوش مي آيد، يك قانون علمي است وعلوم طبيعي را شامل مي شود.
دانش چيست؟ دانش ، انطباق قوانين علمي است با شرايط ويژه. مثلآ در انطباق قانون فوق الذكر، باشرايط ويژه جغرافيايي، فيزيكي ، شيميايي و بيو لوژيكي ، سنجش تغييرات ، موضوع دانش را تشكيل مي دهد. يعني مثلآ در مي يابيم كه آب به دليل پائينتر قرار گرفتن از سطح درياهاي آزاد در بندر انزلي در درجه اي بالا تر از 100 به جوش مي آيد ، در حاليكه در شهر كرد ، به دليل ارتفاع بالا در كمتر از 100 به جوش مي آيد و دست يافته اين دانسته ها ،دانش است . در حقيقت ، از تجريد علم ، دانش و از تعميم دانش ، علم به دست مي آيد.
تكنولوژي،روش به كار بردن دانش است. در بحث تكنولوژي، استفاده از علم، بدون رساندن آن به مرحله دانش، به دليل كليت موضوعي شمول علم ، كار خطايي بوده و از رسيدن به مطلوب جلوگيري خواهد نمود.
دانش فني، پس از اجراي تكنولوژي به دست مي آيد و در حقيقت ، اسانس وعصاره تكنولوژي است كه نهايتآ به معرفت جديدي انجاميده و دايره معرفت را تكميل مي كند. در بحثهاي تالي، انشاء ا... به نحوه تكامل تكنولوژي و مراحل مختلف آن مي پردازيم. موفق باشيد.
